आफूले सोचेभन्दा बढी महत्व, मानसम्मान र चर्चा प्राप्त गरी अनेकौं अपेक्षा र चुनौतीका बीच गैरआवासीय नेपाली सङ्घ -एनआरएनए) को चौथो अन्तरराष्ट्रिय सम्मेलन हालै काठमाडौंमा सम्पन्न भएको छ ।
मुलुकको आम सञ्चारजगतमा हप्ता दिनभन्दा बढी एकछत्र छाउँदै आकर्षणको केन्द्रविन्दु बनेको सो सम्मेलन राष्ट्रपतिदेखि प्रधानमन्त्री, मन्त्री एवम् नेतागण, आम नागरिक समाज र स्वदेश तथा विदेशमा रहेका करिब तीन करोड नेपालीको ध्यानाकृष्ट गर्न सफल भएको छ ।
विश्वका ५२ देशका करिब ६०० भन्दा बढी प्रतिनिधि सहभागी सो सम्मेलन 'एनआरएनका पिताका रूपमा परिचित आफ्ना संस्थापक अध्यक्ष डा.उपेन्द्र महतो'को स्थानमा देवमान हिराचनलाई सर्वसम्मतरूपमा पदस्थापन गरी सहकार्य र एकताको सन्देश दिन पनि सफल भएको छ ।
सम्मेलनमार्फत पद र कुर्सीका नाममा आपसी झै-झगडा नगरी विश्वासको वातावरणसहित सहकार्य र एकताका आधारमा मुलुकलाई राजनीतिक निकास दिन र विदेशीको मात्र मुख नताकी आफ्नो स्रोतसाधन उत्पादनमूलक क्षेत्रमा लगानी गरी अधिकतम लाभ लिँदै दिगो विकास र समृद्धिको बाटामा लम्कन सम्बद्ध पक्षको ध्यनाकर्षण भएको छ ।
मातृभूमिको मायाको डोरोले भावनात्मकरूपमा एक ठाउँमा बाँधिएर नेपाल र नेपालीको सुखदुःखमा साथ दिने अभिलाषासहित सन् २००३ मा स्थापना भएको एनआरएनएको चौथो सम्मेलनले जलविद्युत, सूचना प्रविधि र पर्यटन क्षेत्रमा ठूलो लगानी भित्रयाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ ।
आफ्नो पक्षको समेत सहभागितामा एनआरएनएले आवश्यकता र बजेटका आधारमा विद्यालय, पुस्तकालय, उपकरणसहित सूचना प्रविधि केन्द्र, अस्पताल, सडक, कियापुत्री भवन निर्माण तथा मर्मतसम्भार गर्न र पूर्वाधार निर्माणसहित आर्थिक गतिविधिलाई बढवा दिन सरकारी तथा निजी साझेदारी-पिपिपी) को अवधारणाअनुरूप कार्यान्वयनमा जाने निर्णय गरेको छ ।
यसैगरी उसले प्रकोपजन्य घटनामा राहत सहयोग उपलब्ध गराउने, ग्रामीण तथा द्वन्द्वपीडित क्षेत्रमा विकासमूलक एवम् परोपकारी कार्य सञ्चालन गर्ने, छात्रवृत्ति प्रदान, खाद्य सुरक्षा तथा खानेपानीको व्यवस्था र जलवायु परिवर्तनको प्रभाव न्यूनीकरणजस्ता लोककल्याणकारी क्षेत्रमा दिइँदैआएको सहयोग अझ बढाउने निर्णय घोषणापत्रमार्फत गरेको छ ।
चीन, मङ्गोलियालगायतका देशमा जस्तै दोहोरो कर प्रणाली अन्त्य र शान्तिसुरक्षाको ग्यारेन्टीसहित औद्योगिकमैत्री वातावरण निर्माण गरिए मातृभूमिमा ठूलो वैदेशिक लगानी भित्रयाई रोजगारीको वातावरण सिर्जना गर्ने, आर्थिक कूटनीतिलाई सफल बनाउन सहयोगीको भूमिका निर्वाह गर्ने, स्वदेशमा उत्पादित सामग्रीको उपयोगमा जोड दिादै बजार प्रवर्द्धन अभियानमा आˆनो संयन्त्र परिचालित गर्ने, पर्यटन प्रवर्द्धनअन्र्तगत 'एउटा साथी घर पठाउ' अभियानलाई सार्थक तुल्याउने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै नवनिर्वाचित अध्यक्ष हिराचनले भन्नुभयो-'सद्भावना राजदूतका रूपमा प्रस्तुत भई मातृभूमिको विकास र नेपालीको सुख-दुःखमा साथ दिनेबाहेक नेपालप्रति आकषिर्त हुनुमा आफूहरूको कुनै पनि स्वार्थ नरहेको स्पष्ट गर्दछौं ।'
नेपालको धार्मिक, सामाजिक, साँस्कृतिक, प्राकृतिक र भौगोलिक सम्पदालाई विश्वमाझ परिचित गराउँदै अन्तर्राष्ट्रियजगतमा मुलुकको प्रतिष्ठा र गरिमा बढाउन एनआरएनए संयन्त्र सक्रियरूपमा परिचालित हुनेभएको छ ।
विश्वभर छरिएर रहेका आफ्ना २५ लाख सदस्यको हकहितका पक्षमा वकालत गरिरहने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै एनआरएनएका अगुवा रामप्रताप थापाले भन्नुभयो- "संस्थागत र पारदर्शी ढङ्गले आफ्ना गतिविधि सञ्चालन गरी उत्साहजनक परिणामका साथ विश्वभर छरिएर रहेका नेपालीको मन जित्नुपर्ने चुनौती अहिले आफूहरू समक्ष आइलागेको छ । कुराभन्दा बढी काम गरी सबैको आशा र भरोसाको केन्द्रविन्दु बन्न एनआरएनएको नयाँ नेतृत्वलाई सफलता मिलोस् ।"
अझसम्म दर्ता नभएको एनआरएनएको दर्ता प्रक्रिया तीन महिनाभित्र सम्पन्न गरी सचिवालय स्थापनाका साथै सङ्गठन विस्तार अभियानलाई तीव्रता दिने, लैङ्गिक सहभागितालाई प्राथमिकता दिई ३० प्रतिशत महिला प्रतिनिधित्वको व्यवस्था गर्ने, जातीय, वर्गीय र क्षेत्रीय मुद्दालाई ध्यानमा राखेर सहभागितामूलक एवम् समावेशी पक्षका आधारमा सङ्घलाई अझ सुदृढ र पारदर्शी तुल्याउँदै आम एनआरएनलाई विश्वासमा लिएर मातृभूमिको सेवामा समर्पित हुने योजना रहेको अध्यक्ष हिराचन बताउनुहुन्छ । ज्यानको परवाह नगरी आ-आफ्नो कार्यक्षेत्रमा स्थापित हुन जम्दो ठण्डी र पग्लदों गर्मी सहेर अहोरात्र खटिरहेका कैयौं गैरआवासीय नेपाली छुट्टी नपाउँदा र नेपाल आउने-जाने खर्चसमेत नहुँदा सम्मेलनमा भाग लिनबाट वञ्चित हुनुपरेको तीतो यथार्थ स्मरण गर्दै आफ्नो गच्छेअनुसार स्वस्फूर्तरूपमा केही योगदान गरिरहेका अहिलेका पहिलो पुस्ताको एनआरएनबाट ठूलो आर्थिक सहयोगको अपेक्षा नगर्न अधिकांश प्रतिनिधि आग्रह गर्नुहुन्छ ।
आफ्नो हैसीयतभन्दा बढी मानसम्मान र स्थान पाउँदा आफूहरूलाई लाज समेत लागेको उल्लेख गर्दै स्वावलम्बी बनी कामको संस्कृतिलाई प्राथमिकता दिन उहाँहरूको आग्रह गर्नुहुन्छ । शान्तिसुरक्षा तथा मुलुकको अर्थतन्त्र धराशायी अवस्थामा पुगी असफल राष्ट्रकारूपमा नेपाल गइरहेको भन्नेजस्ता भ्रामक र गैरजिम्मेवार समाचार सम्प्रेषण गरी विश्वमाझ राष्ट्रको छवि धुमिल नपार्न र साख नगिराउन आम सञ्चारजगतको पटकपटक ध्यानाकर्षण गर्दै एनआरएन प्रतिनिधिहरूले एकै स्वरमा भने- "यस्तो शान्त, सुन्दर र रमणीय मातृभूमिका बारेमा जथाभावी समाचार सम्पे्रषण गरी अध्ययन र अवसरका खोजीमा विदेशतर्फ भौंतारिएका हामीलाई थप दुःखित नतुल्याइदिनुहोस् ।"
सङ्गठन निर्माण तथा व्यवसाय सञ्चालनका क्रममा विश्वका धेरै मुलुक घुम्ने अवसर मिलेको बताउँदै एनआरएनएका संस्थापक अध्यक्ष डा. उपेन्द्र महतो भन्नुहुन्छ- "अन्य मुलुकको तुलनामा केही गरिब भए पनि नेपाल शान्त र सुन्दर छ । अनावश्यक हल्ला नगरी सकारात्मक सोचका साथ अघि बढे नेपालको विकास सम्भव छ ।"
प्रशस्त स्रोतसाधन र सम्भाव्यताका भएर पनि अति गरिब राष्ट्रको सूचीमा नेपाल पर्नु दुर्भाग्यपूर्ण हो भन्दै एनआरएनएका अगुवा भीम उदास गाँस काटेर भए पनि बचत सङ्कलन कार्यक्रममार्फत नेपालको आर्थिक सामाजिक रूपान्तरणसहित शान्ति र समृद्धिका पक्षमा आफूहरू लागि पर्ने बताउनुहुन्छ । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घका अध्यक्ष कुशकुमार जोशी गैरआवासीय नेपालीको सीप, स्रोत र साधनलाई उपयोग गरी सरकारी तथा सार्वजनिक अवधारणाका आधारमा विकास-निर्माण प्रक्रियामा सहभागी भए नेपाल र नेपालीको भविष्य सुधार हुन धेरै समय नलाग्ने बताउनुहुन्छ ।
रासस